Lichaamsgerichte psychotherapie kijkt niet alleen naar wat je denkt of vertelt, maar ook naar wat je lichaam laat merken. Op ehsanebadi.nl wordt deze benadering beschreven als begeleiding waarin gedachten, emoties, lichamelijke signalen en reacties van het zenuwstelsel samen worden meegenomen. Dat kan helpend zijn wanneer klachten zoals spanning, angst, vermoeidheid of terugkerende patronen niet alleen in je hoofd spelen, maar ook voelbaar zijn in je lijf.
Wat is lichaamsgerichte psychotherapie?
Lichaamsgerichte psychotherapie vertrekt vanuit het idee dat ervaringen zich niet alleen vastzetten in herinneringen of overtuigingen. Ook het lichaam kan reageren op stress, onveiligheid, verlies, overbelasting of oude patronen. Denk aan een gespannen borst, een hoge ademhaling, vermoeidheid, buikpijn, verkramping of juist gevoelloosheid.
In een gesprek kun je misschien goed uitleggen wat er gebeurt. Toch kan je lichaam op sommige momenten automatisch reageren alsof er direct gevaar is. Je kunt bijvoorbeeld rationeel weten dat je “nee” mag zeggen, maar toch verstijven wanneer iemand iets van je vraagt. Of je begrijpt waar je angst vandaan komt, terwijl je hartslag alsnog omhoogschiet.
Bij lichaamsgerichte psychotherapie wordt daarom niet alleen gevraagd wat er is gebeurd, maar ook wat je op dit moment ervaart. De therapeut kan aandacht geven aan ademhaling, spanning, houding, beweging, impulsen, emoties en gedachten. Het doel is niet om lichamelijke reacties te forceren of weg te maken, maar om ze beter te leren herkennen.
Hoe Ehsan Ebadi lichaamsgerichte psychotherapie inzet
Ehsan Ebadi werkt met verschillende benaderingen binnen lichaamsgerichte psychotherapie. De methode wordt afgestemd op wat zich in het persoonlijke proces aandient. Dat betekent dat een traject niet voor iedereen hetzelfde verloopt. De ene persoon komt vooral met angst of paniek, terwijl een ander vastloopt in grenzen, verbinding of vermoeidheid.
Belangrijk is dat het lichaam niet los wordt gezien van het verhaal. Wat je hebt meegemaakt, hoe je met spanning omgaat en welke patronen telkens terugkomen, kunnen allemaal worden onderzocht. Daarbij is er ruimte voor praten, voelen, vertragen en opmerken wat er in het moment gebeurt.
Somatic Experiencing bij spanning en overlevingsreacties
Somatic Experiencing is een lichaamsgerichte methode die zich richt op reacties van het zenuwstelsel. Bij stress of dreiging kan het lichaam reageren met vechten, vluchten, bevriezen of aanpassen. Soms blijven zulke reacties actief, ook wanneer de situatie inmiddels voorbij is.
In een sessie kan worden onderzocht hoe spanning zich opbouwt, waar die voelbaar is en wat er gebeurt wanneer je er met aandacht bij blijft. Dit gebeurt stap voor stap. Het gaat niet om het herbeleven van heftige ervaringen, maar om het voorzichtig leren volgen van lichamelijke signalen.
Voor mensen die snel overspoeld raken, kan dit belangrijk zijn. Het zenuwstelsel leert als het ware dat er meer ruimte is tussen prikkel en reactie. Daardoor kan iemand gaandeweg beter voelen wanneer spanning toeneemt, wanneer een grens nadert en wat helpt om weer meer aanwezig te zijn.
NARM bij ontwikkelingstrauma en oude patronen
Het NeuroAffective Relational Model, vaak afgekort als NARM, wordt gebruikt bij patronen die samenhangen met vroegkinderlijke ervaringen en ontwikkelingstrauma. Daarbij gaat het niet altijd om één duidelijke gebeurtenis. Het kan ook gaan om langdurige omstandigheden waarin iemand zich moest aanpassen om contact, veiligheid of erkenning te behouden.
Voorbeelden zijn moeite hebben met behoeften uitspreken, jezelf wegcijferen, steeds alert zijn op de ander of het gevoel hebben dat je er niet helemaal mag zijn. Zulke patronen kunnen later zichtbaar worden in relaties, werk, grenzen en zelfbeeld.
NARM kijkt naar hoe iemand nu contact maakt met zichzelf en anderen. Daarbij worden lichamelijke reacties, emoties en overtuigingen meegenomen. De vraag is niet alleen: “Waar komt dit vandaan?” maar ook: “Hoe leeft dit patroon nu in mij door?”
De rol van het zenuwstelsel en veiligheid
Een belangrijk kader binnen de werkwijze van Ehsan Ebadi is de polyvagaaltheorie. Deze theorie helpt om reacties rond spanning, verbinding en veiligheid beter te begrijpen. Het zenuwstelsel scant voortdurend of een situatie veilig, spannend of bedreigend voelt. Dat gebeurt vaak sneller dan je bewuste denken.
Wanneer je systeem veiligheid ervaart, is er meestal meer ruimte voor contact, nieuwsgierigheid, ontspanning en helder denken. Bij spanning kan je lichaam juist in actie komen, bijvoorbeeld door te versnellen, te controleren of te vermijden. Bij te veel belasting kan iemand ook juist dichtklappen, vermoeid raken of zich losgekoppeld voelen.
Lichaamsgerichte psychotherapie kan helpen om deze reacties te herkennen zonder jezelf ervoor te veroordelen. Je leert zien dat bepaalde patronen ooit een functie hadden. Misschien hielpen ze om moeilijke situaties door te komen. In het heden kunnen ze echter beperkend worden, vooral als ze automatisch blijven terugkomen.
Signalen die tijdens een traject aandacht kunnen krijgen zijn onder meer:
- spanning in schouders, buik, keel of borst;
- moeite met grenzen voelen of aangeven;
- paniek, onrust of een opgejaagd gevoel;
- vermoeidheid na sociaal contact of conflict;
- terugkerende negatieve gedachten over jezelf;
- afstand voelen tot emoties, behoeften of verlangens.
Zo ziet een individueel traject in lichaamsgerichte therapie eruit
Ehsan Ebadi biedt in Amsterdam en online individuele trajecten aan op het gebied van lichaamsgerichte psychotherapie. Op ehsanebadi.nl staat meer informatie over zijn werkwijze en begeleiding. Hij heeft meer dan acht jaar ervaring, is RBCZ-gekwalificeerd therapeut en aangesloten bij beroepsvereniging VIT. Een traject bestaat uit meerdere sessies, zodat er ruimte is om patronen geleidelijk te onderzoeken en ervaringen mee te nemen in het dagelijks leven.
Een sessie volgt meestal geen vast protocol waarin vooraf precies bekend is wat er moet gebeuren. Er wordt gekeken naar wat op dat moment aanwezig is. Soms staat een concrete situatie centraal, zoals een conflict, een paniekaanval of een moment waarop je over je grenzen ging. Soms gaat het meer om een terugkerend gevoel, zoals leegte, schaamte, boosheid of vermoeidheid.
De begeleiding kan bestaan uit praten, vertragen, stilstaan bij lichamelijke gewaarwordingen en onderzoeken welke impulsen of emoties opkomen. Daarbij kan de therapeut uitnodigen om subtiel te merken wat er in je lichaam verandert wanneer je over een onderwerp spreekt. Wordt je adem korter? Trek je je terug? Komt er spanning in je buik? Of voel je juist meer stevigheid?
Het doel is niet om snel een verklaring te vinden en daarna door te gaan. Vaak draait het om het ontwikkelen van meer bewustzijn. Wanneer je eerder merkt wat er gebeurt, ontstaat er soms ook eerder keuzevrijheid. Je hoeft dan niet automatisch in hetzelfde patroon te schieten.
Voor welke klachten kan deze benadering relevant zijn?
Lichaamsgerichte psychotherapie kan passen bij uiteenlopende klachten en thema’s. Niet omdat het lichaam overal een simpele oplossing voor heeft, maar omdat veel psychische en emotionele processen ook lichamelijk merkbaar zijn. Bij consumenten die hulp zoeken, speelt vaak de wens om niet alleen te begrijpen, maar ook echt anders te leren reageren.
Thema’s die binnen de begeleiding aan bod kunnen komen zijn bijvoorbeeld:
- negatieve gedachten en hardnekkige zelfkritiek;
- angst, paniek of voortdurende alertheid;
- moeite met grenzen, behoeften en keuzes;
- vermoeidheid, spanning of innerlijke onrust;
- problemen met verbinding, nabijheid of vertrouwen;
- overlevingspatronen zoals pleasen, vermijden of controleren.
Bij ernstige of acute psychische klachten blijft beoordeling en behandeling door een passende reguliere zorgprofessional belangrijk. Lichaamsgerichte psychotherapie kan veel ruimte bieden voor onderzoek en bewustwording, maar vervangt geen acute psychiatrische zorg of medische beoordeling wanneer die nodig is.
Hoe verloopt verandering in een traject?
Verandering in lichaamsgerichte psychotherapie is meestal geleidelijk. Dat past bij de aard van patronen die vaak al lang bestaan. Een lichaam dat gewend is aan spanning of aanpassing, laat dat niet altijd direct los omdat je rationeel begrijpt dat het anders kan.
Tijdens een traject kan iemand leren om kleine signalen eerder op te merken. Bijvoorbeeld het moment waarop de adem stokt, de schouders aanspannen of de neiging ontstaat om “ja” te zeggen terwijl er eigenlijk een “nee” voelbaar is. Zulke momenten lijken klein, maar ze kunnen veel informatie geven.
Er kan ook aandacht zijn voor het verschil tussen nadenken over een gevoel en werkelijk voelen wat er gebeurt. Sommige mensen praten makkelijk over pijnlijke ervaringen, maar blijven daarbij ver weg van lichamelijke gewaarwordingen. Anderen worden juist snel overspoeld en hebben eerst meer stabiliteit nodig. De afstemming op tempo en draagkracht is daarom belangrijk.
Na verloop van tijd kan er meer ruimte ontstaan voor andere reacties. Niet doordat oude patronen worden weggeduwd, maar doordat je ze beter leert herkennen. Daardoor kan het contact met eigen behoeften, grenzen en emoties duidelijker worden.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen lichaamsgerichte psychotherapie en gewone gesprekstherapie?
Bij gesprekstherapie ligt de nadruk vaak op gedachten, verhalen, inzichten en betekenisgeving. Lichaamsgerichte psychotherapie neemt die aspecten ook serieus, maar betrekt daarnaast lichamelijke signalen, emoties en zenuwstelselreacties. Daardoor wordt niet alleen besproken wat er speelt, maar ook onderzocht hoe het nu voelbaar is.
Moet ik tijdens een sessie veel over mijn verleden vertellen?
Niet altijd. Het verleden kan belangrijk zijn, zeker bij terugkerende patronen of ontwikkelingstrauma. Toch hoeft een sessie niet alleen te bestaan uit uitgebreid vertellen. Er kan ook worden gekeken naar wat er in het huidige moment gebeurt wanneer een thema wordt aangeraakt.
Is lichaamsgerichte psychotherapie geschikt bij angst of paniek?
Lichaamsgerichte psychotherapie kan relevant zijn wanneer angst of paniek samengaat met lichamelijke spanning, ademverandering, alertheid of bevriezing. De begeleiding richt zich dan op het beter herkennen van signalen en reacties. Bij ernstige, acute of ontregelende klachten is reguliere professionele beoordeling belangrijk.
Hoe lang duurt een traject bij Ehsan Ebadi?
Een traject bestaat uit meerdere sessies, zodat er ruimte is om patronen geleidelijk te onderzoeken. De duur kan verschillen per persoon, klacht en proces. Omdat oude reacties vaak langzaam veranderen, is herhaling en integratie in het dagelijks leven meestal een belangrijk onderdeel.
Kan lichaamsgerichte psychotherapie ook online plaatsvinden?
Ehsan Ebadi biedt individuele trajecten aan in Amsterdam en online. Ook online kan aandacht worden gegeven aan lichamelijke signalen, emoties en reacties in het moment. De precieze vorm hangt af van de hulpvraag, draagkracht en wat binnen het persoonlijke proces passend is.
Wanneer praten alleen niet voldoende voelt
Soms begrijp je rationeel goed waar bepaalde patronen vandaan komen, terwijl je lichaam toch op dezelfde manier blijft reageren. Ehsan Ebadi betrekt daarom ook lichamelijke signalen, emoties en reacties van het zenuwstelsel bij de begeleiding. Daarbij werkt hij onder andere met Somatic Experiencing en NARM, afgestemd op wat tijdens het proces naar voren komt. Via ehsanebadi.nl kun je meer lezen over zijn werkwijze en een vrijblijvend kennismakingsgesprek plannen.
